Een kapotte of vieze koelkastplank is meer dan een irritatie. Het beïnvloedt de hygiëne van je voedsel, de werking van je koelkast en zelfs je energierekening. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over koelkastplanken, van materiaalvergelijking tot opmeten en schoonmaken.
Wat maakt een koelkastplank hygiënisch?
De hygiëne van een koelkastplank hangt af van de oppervlaktestructuur. Een gladde plank geeft bacteriën weinig kans om zich vast te hechten. Zodra er krasjes ontstaan of hoekjes waar vocht blijft staan, wordt dat een broedplaats voor bacteriën.
Glas blijft het langst hygiënisch omdat het niet poreus is. Kunststof kan na verloop van tijd meer vuil aantrekken, vooral wanneer het oppervlak beschadigd raakt door gebruik of verkeerd schoonmaken.
Hoe maak je een koelkastplank het beste schoon?
Gebruik lauw water met een beetje afwasmiddel en een zachte doek. Meer heb je niet nodig.
Vermijd deze drie veelgemaakte fouten:
• Schuursponsjes of schuurmiddel: deze veroorzaken microkrasjes in zowel glas als kunststof. Die krasjes worden nieuwe plekken waar bacteriën zich nestelen.
• Heet water op koud glas: dit veroorzaakt thermische schok. De binnenkant van het glas warmt op en zet uit, terwijl de buitenkant nog koud is. Resultaat: het glas kan barsten.
• Agressieve reinigers: deze kunnen glas en kunststof dof en poreus maken, waardoor de plank juist mínder hygiënisch wordt.
Waarom gaan koelkastplanken kapot? De 3 meest voorkomende oorzaken
1) Puntbelasting door zware producten
Een koelkastplank werkt als een brug tussen twee steunpunten. Bij gelijkmatig verdeeld gewicht draagt de hele plank mee en blijft de spanning laag. Maar zet je een zware pot augurken of een watermeloen midden op de plank, dan concentreert alle kracht zich op één punt. Dat is waar planken breken, vooral glazen planken.
Hoeveel gewicht kan een koelkastplank dragen?
| Materiaal Draagkracht (gelijkmatig verdeeld) |
|---|
| Glas 15 tot 25 kilo |
| Kunststof 10 tot 15 kilo (afhankelijk van dikte) |
Tip
Zet zware producten altijd zo dicht mogelijk bij de steunpunten, dus aan de randen van de plank. Nooit in het midden.
2) Thermische schok
Thermische schok ontstaat wanneer glas snel opwarmt of afkoelt. Verschillende delen van het glas zetten dan ongelijk uit, wat interne spanning veroorzaakt. Het glas kan daardoor spontaan barsten.
Het klassieke voorbeeld: je haalt een koude glasplaat uit de koelkast en spoelt hem direct af met warm water. De temperatuurverschillen zorgen ervoor dat het glas scheurt. Vergelijk het met een autoruit ontdooien met kokend water, dat doe je ook niet.
3) Verkeerde montage
Wanneer een koelkastplank niet goed op de steunpunten ligt, ontstaat er scheve spanning. Zodra je de plank dan belast, kan hij snel breken. Controleer altijd of de plank stabiel en recht op beide steunpunten rust.
Glas, kunststof of draadrek: welk materiaal kies je?
Dit is een vraag die we dagelijks krijgen. Elk materiaal heeft sterke en zwakke punten.
Glazen koelkastplank
Meest hygiënisch door niet-poreus oppervlak
Krasbestendig bij normaal gebruik
Betere koude-geleiding voor optimale koeling
Stijf: buigt nauwelijks door, maar breekt wél ineens zonder waarschuwing
Zwaarder en kwetsbaarder bij puntbelasting of thermische schok
Kunststof koelkastplank
Lichter en goedkoper dan glas
Breekt minder snel: kunststof is flexibeler en buigt eerst door voordat het bezwijkt
Kan na verloop van tijd verkleuren, krassen krijgen en geurtjes vasthouden
Vergevingsgezinder bij minder zorgvuldig gebruik
Wist je dat je bij kunststofplatenshop.nl eenvoudig een koelkastplank op maat kunt bestellen?
Draadrek
Heel goed voor luchtcirculatie in de koelkast
Praktisch en licht
Nadeel: gemorste vloeistoffen vallen door het rek heen. Kleine items kunnen er ook doorheen glippen.
Wanneer kies je glas en wanneer kunststof?
Kies glas als hygiëne en koelprestaties bovenaan staan en je bereid bent voorzichtig schoon te maken.
Kies kunststof als je een betaalbaar alternatief zoekt en het niet erg vindt dat de plank na een paar jaar slijtage kan vertonen.
Hoe reageren glas en kunststof op jarenlange kou?
Plexiglas en polycarbonaat zijn kunststoffen van goede kwaliteit die jarenlang goed blijven in koude omstandigheden. Goedkoop polystyreen wordt sneller bros en kan verkleuren.
Let bij de aanschaf altijd op een voedselgoedkeuring. Dit certificaat is een belangrijke indicator voor kwaliteit en veiligheid bij contact met voedsel.
Waarom ruikt mijn kunststof koelkastplank?
Kunststof heeft een meer open moleculaire structuur dan glas. Kleine geurmoleculen van vette of sterk geurende producten, denk aan ui, vis of kruiden, kunnen daardoor in het kunststof trekken. Bij glas blijven geuren aan de oppervlakte zitten en spoel je ze makkelijk weg.
Kun je geur uit een kunststof plank verwijderen?
Je kunt het proberen met baking soda of citroen. Maar eerlijk: als de geur eenmaal in het kunststof zit, is het lastig om er volledig uit te krijgen. Preventie werkt beter dan achteraf schoonmaken. Dek sterk geurende producten altijd af voordat je ze op een kunststof plank zet.
Wat gebeurt er als je luchtkanalen blokkeert in een no-frost koelkast?
In een no-frost koelkast moet koude lucht vrij kunnen circuleren. Wanneer een vervangende plank luchtkanalen blokkeert, ontstaan er problemen:
• De koude lucht circuleert niet goed, waardoor het no-frost systeem minder effectief werkt
• Er ontstaan warmere plekken waar producten niet koud genoeg blijven
• De koelkast moet harder werken, wat meer energie kost
• In extreme gevallen ontstaat er ijsvorming op plekken waar vochtige lucht niet weggevoerd kan worden
Waar let je op bij een vervangende plank?
Kijk of er gaten, sleuven of openingen in de originele plank zitten. Die zijn er niet voor niets, ze zorgen voor luchtcirculatie. Zorg dat een vervangende plank dezelfde ventilatiemogelijkheden biedt of dat er voldoende ruimte overblijft aan de achterkant.
Samenvatting: de belangrijkste punten op een rij
✓ Een gladde oppervlaktestructuur is de basis voor een hygiënische koelkastplank. Voorkom krasjes.
✓ Maak schoon met lauw water, afwasmiddel en een zachte doek. Vermijd schuursponsjes, schuurmiddel en heet water op koud glas.
✓ Zware producten horen aan de randen, niet in het midden van de plank.
✓ Glas is het meest hygiënisch en stijf, maar breekt zonder waarschuwing. Kunststof is flexibeler en vergevingsgezinder, maar kan verkleuren en geurtjes vasthouden.
✓ Kies voor plexiglas of polycarbonaat met voedselgoedkeuring als je gaat voor kunststof.
✓ Meet altijd van steunpunt tot steunpunt en houd 1–3 mm speling aan voor breedte en diepte.
✓ Blokkeer nooit de luchtkanalen in een no-frost koelkast. Controleer de originele plank op ventilatieopeningen.
Bij kunststofplatenshop.nl bestel je kunststof koelkastplanken op maat. Heb je hulp nodig bij het opmeten of kiezen van het juiste materiaal? Neem contact met ons op, we helpen je graag verder.
