Raam isolatie

Zo’n 15% van onze warmte in huis verdwijnt via de dichte deuren en ramen. Betere raamisolatie helpt om comfortabeler en energiezuiniger te wonen: warmer in de winter en koeler in de zomer. Geluid dringt trouwens ook minder door. Met de gasprijzen door het dak loont het meer dan ooit om zuiniger met energie om te gaan.

Elke manier om je ramen te isoleren heeft voor- en nadelen. Heeft je woning nog enkelglas of oud dubbelglas, dan is de ramen vervangen door HR++ of tripleglas veruit de beste keuze. Maar het is ook prijzig: vaak zijn de kozijnen net zo hard aan vervanging toe als de ruiten. Soms is vervanging niet mogelijk (denk aan huurders of monumenten). Dan is een voorzetraam van helder kunstof een uitstekend alternatief. Want op de energierekening besparen hoeft niet altijd ingewikkeld te zijn.

Enkelglas laat behoorlijk wat warmte naar buiten lekken en vaak zie je dit aan de condens op de ramen. Ook oud dubbelglas (voor 1995 geplaatst) voldoet niet meer aan de isolatienormen. Het HR++ dubbelglas van tegenwoordig bevat een edelgas tussen de ruiten en een warmtereflecterende coating om beter te isoleren. Gewoon dubbelglas heeft dat niet. Je herkent dubbelglas aan de aluminium band tussen de twee ruiten. Als het HR of HR++ glas is, dan staat dit op het aluminium genoteerd.

Hieronder vind je 6 manieren om je raam te isoleren zonder het glas en de kozijnen te vervangen – van eenvoudig en goedkoop tot prijzig en een stuk lastiger.

Een laagje stilstaande lucht isoleert en kun je realiseren met wat eigenlijk een achterzetraam heet: een extra ruit aan de binnenzijde van je raam. Een voorzetraam is dus een extra ruit aan de buitenzijde van je raam. Maar de meeste mensen spreken juist over een voorzetraam als ze een extra ruit binnen bedoelen, dus zo hanteren we de term hier ook.

Een voorzetraam kan van glas zijn, maar de ideale basis voor een voorzetraam is kunststof. Plexiglas (ook perspex genaamd) is een heldere kunststof dat lichter is dan glas, goed het licht kan doorlaten en bovendien UV-bestendig is.

De platen voor je voorzetraam zijn op maat te bestellen, maar je kunt ook prima zelf de platen boren en zagen. Op onze pagina over voorzetramen vind je onder andere meetinstructies, instructievideo en een stappenplan, om je op weg te helpen met het maken van jouw voorzetraam.

Ook de dagkant isoleren

Een voorzetraam pakt warmteverlies via het glas aan, maar de dagkant verdient ook aandacht. Dat is het zichtbare stuk muur tussen het kozijn en de binnenmuur, aan de zijkanten en bovenkant van het raam. Vaak ongeïsoleerd, en daardoor een koudebrug: warmte ontsnapt via de muur rondom het kozijn naar buiten.

Een goede dagkantafwerking voorkomt dat. Kunststof platen op maat werken hier goed: eenvoudig te monteren, duurzaam en naadloos aansluitend op het kozijn. Ze verbergen de ruwe muurrand en geven het raam een strakke afwerking. De onderkant van de muuropening werk je meestal af met een vensterbank, ook daar zijn kunststof platen een optie.

De isolatiewaarde van een voorzetraam

Met een kunststof voorzetraam versterk je de isolerende werking van je raam. De isolatiewaarde van een materiaal wordt ook wel uitgedrukt in een U-waarde. De U-waarde is afhankelijk van de dikte van het materiaal. Hierbij geldt net zoals bij de warmtegeleidingscoëfficiënt, hoe lager de waarde, hoe beter het isoleert.

In de tabel hieronder vind je de U-waarden van plexiglas, polycarbonaat en glas.

Tocht door kieren en naden brengt voortdurend koude lucht in huis. Het verwarmen daarvan jaagt de energierekening omhoog. Wil je weten of je last hebt van kieren en naden, dan kun je op een winderige dag langs de kozijnen voelen met een natte vinger. Of ga op zoek met een kaars. Als de vlam flakkert, is er sprake van tocht. Test ook andere plekken, zoals je deur, de brievenbus, de rand langs je kruipluik of gaten van leidingen en buizen.

Naden vind je tussen vaste delen van je woning, zoals tussen je muur en kozijn. Deze kun je het beste dichtstoppen. Grote naden kun je eerst vullen met specie of muurvuller. Kleine naden kun je afdichten met kit.

Kieren zitten tussen de vaste en bewegende delen van je raam of deur en kun je dus niet dichtkitten. Je ramen moeten nog open kunnen! Wel kun je de kieren afdichten met tochtstrips of tochtband. Tochtstrips zijn inflexibel en bevestig je meestal met schroeven. Ze sluiten over de kier om de tocht te stoppen. Tochtband is verend materiaal dat je tussen raam en kozijn aanbrengt. Het dicht de luchtdoorlatende kier als het raam ertegen sluit.

Het dichten van kieren (en naden) kun je goed zelf doen en de materialen zijn niet duur. Daarom is dit een maatregel die je snel helpt aan een leuke besparing op je energierekening.

Folie om je raam te isoleren is er in een paar soorten en maten. Kozijnfolie breng je met plakstrips op het kozijn aan. Met een föhn laat je de doorzichtige folie krimpen tot die helemaal strak staat en zo een laagje stilstaande lucht creëert tussen de folie en het raam. Dat laagje lucht zorgt voor de isolatie – eigenlijk net als tussen de ruiten van dubbelglas.

Isolerend raamfolie plak je aan de binnenzijde rechtstreeks op de ruit. Het is een isolerend extra laagje op je raam. Het is vrijwel doorzichtig en bijna niet te zien. Er zijn gespecialiseerde bedrijven voor het aanbrengen van deze folie, die overigens ook inbraakwerend werkt. Je ruit breekt minder makkelijk, omdat de plakfolie de scherven bij elkaar houdt.

Je kunt de folie ook zelf aanbrengen. Dat is wel een héél nauwkeurig werkje. Je raam moet brandschoon zijn, want elk stofje of korreltje blijft voor altijd zichtbaar tussen raam en plakfolie en vormt een kleine bubbel die zich niet laat wegwerken. Als je last hebt van bubbels zonder stofje erin, dan kun je met een naald een gaatje prikken en de lucht zorgvuldig eruit drukken met een doek.

Breng geen raamfolie aan op HR-glas. Alle soorten hoogrendementsglas bevatten een warmtewerende coating, waardoor de combinatie met isolerend raamfolie voor spanningen in het glas kunnen zorgen. In de felle zon kan dat barsten in het glas veroorzaken.

N.B. Pas op voor zonwerende folie – die isoleert namelijk niet. Deze folie hoort aan de buitenzijde en is alleen bedoeld om je huis koel te houden (niet warm!).

Met gordijnen vorm je ook een redelijk stilstaande luchtlaag tussen gordijn en raam, wat een isolerende werking heeft. Hoe dikker het gordijn hoe beter. Zorg wel dat je gordijn niet over de radiator hangt, anders verwarm je eerder je raam (waar je de warmte kwijtraakt) dan je kamer.

Gewone stoffen gordijnen aan een gordijnrail werken goed. Ook rolgordijnen die strak bevestigd zijn, kunnen tocht helpen voorkomen. Plisségordijnen vormen holle ruimtes wanneer je ze neerlaat en de extra stilstaande lucht hierin helpt goed als isolatie.

Gordijnen werken het beste als je ze sluit tijdens de nacht, maar opent wanneer de zon naar binnen schijnt. Uiteraard doe je in de zomer, wanneer je het huis koel wilt houden, het tegenovergestelde: overdag sluit je de gordijnen tegen de zon en ’s nachts laat je ze open zodat de nacht het huis kan afkoelen.

In de zomer werken ramen andersom: in plaats van warmte binnenhouden, wil je juist voorkomen dat de zon de temperatuur binnen opdrijft. De aanpak verschilt, maar de oplossingen overlappen deels met wat je ook in de winter toepast.

• Buitenzonwering: Screens, rolluiken of een markies blokkeren de zon voordat deze het glas raakt en houden tot 80% van de warmte buiten. Dit is de meest effectieve oplossing.
• Binnenzonwering: Plisségordijnen of rolgordijnen met een lichte achterkant helpen ook, maar minder goed omdat de warmte het glas al gepasseerd is.
• Warmtewerende raamfolie: Je plakt het aan de binnenzijde op het glas en het reflecteert een deel van de zonnestralen. Let op: gebruik geen zonwerende folie op HR-glas, dat kan spanning in het glas veroorzaken.
• Voorzetraam van kunststof: De extra luchtlaag tussen het originele raam en het voorzetraam vertraagt de warmteoverdracht naar binnen. Combineer je dat met zonwering, dan houd je de woning een stuk koeler.

Ventileer in de koelere avonduren en houd ramen overdag gesloten bij directe zon. Zo benut je het isolerende effect van je ramen optimaal.